|
|
Elektrownia Wodna - zakład przemysłowy zamieniający energię potencjalną wody na elektryczną. Elektrownie wodne są najintensywniej wykorzystywanym źródłem odnawialnej energii. W 2017 roku dostarczyły łącznie 4060 TWh energii elektrycznej, co stanowi 15,9% całkowitej produkcji energii elektrycznej na świecie. Największe elektrownie wodne mają moc, która przekracza 10 GW. Wenezuela, Brazylia i Kanada uzyskują ponad 50% swojej energii elektrycznej z elektrowni wodnych, a Norwegia aż 98%. W Polsce w 2017 roku energetyka wodna odpowiadała za 1,5% produkcji energii elektrycznej. Elektrownie wodne są stosunkowo tanim źródłem energii i mogą szybko zmieniać generowaną moc w zależności od zapotrzebowania. Ich wadą jest ograniczona liczba lokalizacji, w których można je budować. Ponadto budowa zapór dla elektrowni wodnych pociąga za sobą zahamowanie naturalnego biegu rzeki i tworzenie zbiorników retencyjnych, drastycznie zmieniających środowisko.
Szlak Najstarszych Elektrowni Wodnych w Europie
Na terenie powiatów sławieńskiego, słupskiego, lęborskiego i bytowskiego elektrownie wodne rozwijały się na przełomie XIX i XX wieku. Sprzyjały temu warunki naturalne, ukształtowanie powierzchni oraz rzeki i zbiorniki wodne.Najlepiej wykorzystaną rzeką do budowy elektrowni wodnych okazała się Słupia, w dalszej kolejności Wieprza oraz Łupawa. Oryginalne, historyczne już dziś urządzenia, zamontowane w elektrowniach wodnych powiatu słupskiego w XIX i na początku XX wieku, w dalszym ciągu spełniaj ą swój e zadanie. Elektrownie montowano najczęściej w miejscach dawnych młynów wodnych, w których potężne kamienne żarna poruszane były przez koło młyńskie, wprawiane w ruch przez spiętrzoną wodę. Na rzece Słupi biegnącej w granicach powiatu słupskiego elektrownie wodne wybudowane zostały w Strzegominie (w latach 1922-1924), w Krzyni (w latach 1925-1926) oraz w Słupsku na Młynówce, kanale łączącym dwie odnogi Słupi (w latach 1910-1912). Na rzece Wieprzy biegnącej przez gminę Kępice wybudowano kaskadę elektrowni wodnych w latach 1905-1910 w Kępicach, Kępce, Biesowicach i Kruszce oraz w Ciecholubiu na Studnicy, dopływie Wieprzy. Wzniesione elektrownie pracowały praktycznie do 1945 roku, później zostały zniszczone, a wyposażenie rozgrabione i w większości wywiezione na wschód. Od połowy lat 50-tych elektrowniom przywracano ich dawną funkcję i dziś poza rolą ekonomiczną stanowią także prawdziwą ozdobę kraj obrazu. Na rzece Łupawie położenie elektrowni wodnych jest bardzo malownicze. Są to w większości elektrownie przepływowe, stwarzające interesujące i przepiękne szlaki widokowe, zbudowane w Smołdzinie (1913 r.), Drzeżewie (1925r.), Łebieniu (1933 r.), Poganicach (1938 r.), Łupawie (1925 r.) i Żelkowie(1906 r.). Do dzisiaj na tym terenie z energii wodnej korzysta kilkanaście młynów i elektrowni.
Gałąźnia Mała Elektrownia Wodna
Podążając z biegiem Słupi napotykamy największą na Słupi elektrownie wodną - "Gąskowo" w Gałąźni Małej. Obiekty tej elektrowni stanowią unikalny na skalę europejską przykład rozwiązań technicznych, wkomponowanych w naturalny krajobraz. Około 500 m przed jeziorem Głębokim wybudowano kanał kierujący wody rzek: Słupi i Bytowej do jeziora Głębokiego. Żeby wykorzystać energetyczny potencjał Bytowej konieczne było spiętrzenie jej wód zaporą ziemną oraz wybudowanie jazów. Z jeziora Głębokiego wody obu rzek wyprowadzane są podziemną sztolnią, która po kilkudziesięciu metrach przechodzi w otwarty kanał. Pod drogą Niepoględzie - Krosnowo wody te są przeprowadzane za pomocą syfonu z odmulnikami. Wybudowany kanał wraz z jeziorem Głębokim stanowi 13 kilometrowej długości cięciwę, odcinającą 26 kilometrowy łuk pierwotnego biegu Słupi. Dzięki zastosowaniu takiego rozwiązania został uzyskany 38,5 metrowy spadek wody. Kanałom i podziemnym sztolnia towarzysza zamki wodne na jeziorze Głębokim i w Gałąźni Małej. Budynek elektrowni w Gałąźni usytuowano powyżej pierwotnego ujścia rzeki Kamienicy do Słupi. W budynku z 1914 roku znajduje się 5 turbin Francisa z generatorami wytwarzającymi 3500 kW. Na turbiny wodę doprowadzają 2 stalowe rury o średnicy 190 cm. Kolejna elektrownia wodna - "Strzegomino" - w Konradowie wybudowana została w latach 1922-1924. Żeby spiętrzyć wody rzeki Słupi przegrodzono dolinę rzeczną 460 metrowej długości zapora ziemną, uzyskując 12 metrowy spadek wody.
Gry, tapety, aplikacje, polifonia i... wszystko na komórkę kliknij tutaj>>>
|